Azərbaycan ruhunu boyayan Səttar Bəhlulzadə

Səttar Bəhlulzadənin yaradıcılığı Azərbaycan təbiətinin sirlərini və ruhunu boyada nağıl kimi canlandırır. Onun fırçası ilə çiçəklənən bağlar, səhər dumanına bürünmüş dağlar, Xəzər üzərindəki qızılı günəş işığı sanki hər kətan üzərində nəfəs alır.

Globalart.az bildirir ki, “Doğma düzənliklər”, “Gölməçələrdə ördəklər”, “Neft daşları” və “Xəzər üzərində axşam” kimi əsərlərində təbiət, insan əməyinin harmoniyası ilə birləşir və hər detal poetik bir nəğmə kimi səslənir.

Bəhlulzadə mənzərəni yalnız fiziki reallıq kimi təsvir etməyib; o, hər rəngdə duyğuları, hər fırça vuruşunda ilhamını, hər işıq və kölgədə həyatın ritmini göstərir. Onun tablolarında Qarabağın dumanlı dağları, Lənkəranın sakit gölləri və Abşeronun neft buruqları bir-biri ilə vəhdət təşkil edir, sənaye və təbiət harmoniyasını poetik bir dildə çatdırır.

Rəssamın əsərlərində xalq yaradıcılığı motivləri də xüsusi yer tutur. Xalça ornamentləri, kənd həyatı və insanların zəhməti onun tablolarına dərin mənəvi qat əlavə edir. Səttar Bəhlulzadə rənglərin harmoniyasını və işığın poetikasını birləşdirərək hər mənzərədə azərbaycanlıların torpağa bağlılığını, təbiətə sevgisini əks etdirir.

Onun yaradıcılığı yalnız Azərbaycanda deyil, dünyanın müxtəlif ölkələrində də tanınıb; fərdi sərgiləri Praqa, Misir, Fransa, Yaponiya və başqa şəhərlərdə keçirilmiş, əsərləri beynəlxalq muzeylərin daimi kolleksiyalarına daxil olmuşdur. Səttar Bəhlulzadənin fırçası ilə yaradılan hər mənzərə, hər poetik kətan, doğma torpağın ruhunu dünyaya çatdıran bir səs kimi yadda qalır.

O, Azərbaycan rəssamlıq məktəbinin ən parlaq nümayəndələrindən biri olub və mənzərə janrına gətirdiyi lirizm, təbiət sevgisi və rəng harmoniyası ilə ölməz iz qoymuşdur. Səttar Bəhlulzadə həm təbiətə, həm də insan ruhuna sevgi dolu bir rəssam idi.

1962-ci ildə sənət dostları Tahir Salahov və Toğrul Nərimanbəyovla Qazaxdan Bakıya qayıdan Səttar Bəhlulzadə, Göygölə – onun tacı sayılan möhtəşəm Kəpəz dağına baş çəkmədən şəhərə getməyi özünə bağışlaya bilməyəcəyini söyləmişdi.

Bakıya tələsən dostlarını yola saldıqdan sonra birlikdə Göygölə tərəf yol alıblar. Ondan əvvəl də Kəpəzi təsvir edən çox sənətkar olmuşdu, lakin Səttarın əsəri həm təbiətin, həm də ruhun fəlsəfi baxışını əks etdirən bədii nümunəyə çevrilib.

O, ayaqlarını bir-birinə dirəyərək deyib ki, Kəpəzi görmədən getmək olmaz. Dostları onun inadkarlığını yaxşı bildikləri üçün razılaşaraq onunla birlikdə dağa qalxıblar. İki günün ardından duman tam çəkiləndə Səttar o məşhur əsərini yaradıb – Göygöl və Kəpəzin poetik gözəlliyini bütün gücü ilə kətana köçürüb.

Bir dəfə Səttarın evinə gələn qonaq onun sobasında yanan fırçasını görüb. Rəssam yumşaq bir gülümsəmə ilə deyib: “Bu fırça artıq danışa bilmir, qoy isinib getsin.”

Sağlığında Səttar Bəhlulzadənin sənəti həm Bakıda (1955, 1974), həm də Tiflisdə (1955, 1960), Praqada (1966), Moskvada (1973) keçirilmiş fərdi sərgilərlə milyonların qəlbinə yol tapmışdı. Vəfatından sonra isə onun əsərləri Moskvada, Yaltada, Minskdə, müstəqillik illərində Nyu-York, İstanbul (1994), London (1995), Bonn (1996), Daşkənd və Parisdə (2009) sərgilənmiş, bəşəriyyətin diqqətini çəkmişdir.

Səttar Bəhlulzadə ömrü boyu müxtəlif nüfuzlu dövlət mükafatlarına və təltiflərə layiq görülmüş, 1980-ci illərdə onun adına film çəkilmiş, 2000-ci illərdə isə rəsm əsərləri UNESCO sərgilərində nümayiş etdirilib

1974-cü ildə dünyasını dəyişən sənətkar, özünün vəsiyyəti ilə, anasının yanında, Əmircanda torpağa tapşırılmışdır – beləliklə, doğma torpaqla olan bağını əbədi olaraq qorunub.

Globalart.az