Daş Salnamə Muzeyi necə yarandı?
Azərbaycanın tarixi-mədəni zənginliyini əks etdirən incilərdən biri də Daş Salnamə Muzeyidir. Dövlət Bayrağı Meydanı ərazisində yerləşən bu unikal muzey, ölkəmizin daş plastikası ənənələrinə həsr olunub və burada min illərin yaddaşı daşlarda canlanır.
Globalart.az bildirir ki, Muzeyin yaranması Heydər Əliyev Fondu tərəfindən həyata keçirilib və Azərbaycanın qədim mənəvi həyatını, mədəni irsini incə bir sənət dili ilə təqdim edir.
Muzeyin binası öz tarixi ilə də diqqət çəkir. 1900-cü ildə inşa olunmuş bu bina, əvvəllər Leonid Krasin adına Dövlət Rayon Elektrik Stansiyası kimi fəaliyyət göstərib. Neft mədənlərinin enerji təminatı üçün nəzərdə tutulan bu texniki obyekt, illər sonra tam bərpa edilərək daş plastikasının göz oxşayan sərgi məkanına çevrilib.
2015-ci il iyunun 8-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev, xanımı, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban Əliyeva və Fondun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva muzeylə tanış olublar.
Daş Salnamə Muzeyində sərgilənən eksponatlar yalnız bəzəkli heykəllərdən ibarət deyil. Burada Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində aşkar edilmiş daş plastikasının yüzlərlə nümunəsi nümayiş olunur. Qədim daşlar arasında həm funksional məna daşıyan, heç bir bəzəyi olmayan gündəlik məişət əşyaları, həm də zəngin dekorativ və epiqrafik yazılarla bəzədilmiş sənduqələr, başdaşları var. Hər bir eksponat, orta əsrlərin ictimai-siyasi, sosial və ideoloji həyatına dair canlı informasiya daşıyır.
Muzeyin “Daş Salnamə” sərgisi həmçinin “Qobustan” və “Qala” qoruqlarından gətirilmiş eksponatları, həm də görkəmli heykəltəraş Hüseyn Haqverdiyevin əsərlərini əhatə edir. Heykəltəraşın “Arteriya” adlı əsəri isə sərginin unikallığını artıraraq tarixə bədii bir təfsir verir.
Ziyarətçilər muzeydə gəzərkən Azərbaycanda daş plastikasının inkişaf mərhələlərini əyani şəkildə izləyə bilirlər. Orta əsrlərə aid məzar daşlarından, sənduqələrdən və başdaşlarından hər bir detal, bir dövrün həyat tərzini, inanclarını və sənət estetikalarını gözlər önünə sərir. Burada tarix, sadəcə kitab səhifələrində qalmayıb; daşların dili ilə danışır.
Daş Salnamə Muzeyi yalnız daş plastikasının tarixi ilə maraqlananlar üçün deyil, həm də Azərbaycanın qədim mədəniyyətini, incəsənətini və mənəvi həyatını daha yaxından tanımaq istəyən hər kəs üçün unikal bir məkandır. Burada daşlar sadəcə sərgi predmetləri deyil; onlar tarixi, mədəni və mənəvi bir salnamə kimi danışır, gələcək nəsillərə ötürüləcək canlı bir irs yaradır.
Globalart.az
