Musiqi notları necə yarandı?

Musiqi notlarına ilk dəfə ad verilməsi XI əsrdə yaşamış italyan musiqi nəzəriyyəçisi Qvido d’Aretsonun adı ilə bağlıdır. O dövrdə musiqi əsasən şifahi şəkildə öyrədildiyi üçün melodiyaların yadda saxlanması çətin olurdu. Qvido bu problemi həll etmək məqsədilə yeni bir sistem hazırladı.

O, notların adlandırılması üçün Müqəddəs İohannaya həsr olunmuş qədim bir kilsə himnindən istifadə etdi. Bu himnin hər misrası ardıcıl olaraq fərqli bir səsdən başladığı üçün Qvido hər sətirin ilk hecasını nota adı kimi götürdü. Beləliklə, UT, RE, MI, FA, SOL və LA notları yaranmış oldu.

Lakin zamanla məlum oldu ki, “UT” hecası tələffüz baxımından çətindir. Buna görə də XVII əsrdə, təxminən 1640-cı illərdə bu nota DO adı verildi. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, “DO” sözü latınca “Tanrı” və ya “Rəbb” mənasını verən Dominus sözündən götürülmüşdür.

Başlanğıcda sistem altı notdan ibarət idi. Daha sonralar, 1574-cü ildə himnin son sətrinə əsaslanaraq yeni bir nota əlavə olundu. Bu nota Sİ adlandırıldı və himnin sonundakı Sancte Ioannes sözlərinin ilk hərflərindən yarandı.

Beləliklə, bu gün istifadə etdiyimiz Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si not sistemi uzun tarixi inkişaf prosesinin nəticəsidir və musiqinin daha asan öyrənilməsində mühüm rol oynayır.

Musiqi öyrənmək bir çox insana çətin və vaxt aparan proses kimi görünür. Xüsusilə notları oxumaq və yadda saxlamaq yeni başlayanlar üçün qorxuducu ola bilər. Halbuki düzgün üsullardan istifadə etməklə musiqi notlarını qısa zamanda və asanlıqla öyrənmək mümkündür.

Globalart.az təqdim edir:

1. Musiqi notlarını öyrənməyə başlamazdan əvvəl onların nə olduğunu anlamaq vacibdir. Musiqidə 7 əsas nota var: Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si. Bu notlar səsin hündürlüyünü və ardıcıllığını ifadə edir. Notların adlarını əzbərləmək ilk və ən önəmli addımdır.

2. Notlar 5 paralel xəttdən ibarət not sətri üzərində yazılır. Hər xətt və xətt arası müəyyən bir notu göstərir. Başlanğıcda notların xətt üzərindəki yerlərini qarışdırmaq normaldır. Buna görə tez-tez məşq etmək və vizual yaddaşı gücləndirmək lazımdır.

3. Təkcə notların adını bilmək kifayət deyil, onların müddətini də anlamaq vacibdir. Dörddəbir, yarım və tam notlar ən sadə ritmlərdir. Əvvəlcə bu ritmləri öyrənmək notları oxumağı daha asan edəcək.

4. Musiqi notlarını öyrənməyin ən sürətli yollarından biri dinləyərək öyrənməkdir. Sadə melodiyaları dinləyib notlarını izləmək həm qulağı, həm də yaddaşı inkişaf etdirir. Eşitdiyiniz səsi notla əlaqələndirməyə çalışın.

5. Qısa zamanda nəticə əldə etmək üçün hər gün az da olsa məşq etmək çox önəmlidir. Gündə 15–20 dəqiqəlik davamlı məşq uzun və nizamsız çalışmadan daha faydalıdır. Not yazmaq, oxumaq və səsləndirmək öyrənməni sürətləndirir.

6. Bu gün not öyrənmək üçün müxtəlif mobil tətbiqlər və onlayn dərslər mövcuddur. Bu resurslar öyrənmə prosesini daha maraqlı və interaktiv edir, həm də səhvləri tez görməyə kömək edir.

Bir sözlə, musiqi notlarını qısa zamanda öyrənmək üçün əsas şərt düzgün metod, davamlı məşq və motivasiyadır. Sadədən çətinə doğru irəlilədikdə və öyrəndiklərinizi praktika ilə möhkəmləndirdikdə not oxumaq sizin üçün çətinlik deyil, zövq mənbəyinə çevriləcək.